Verschillen ADD en Borderline

Er zijn vele verschillen tussen AD(H)D (attention deficit disorder) en borderline. De kernproblemen bij AD(H)D zijn problemen met het vasthouden en het schakelen van de aandacht of concentratie en moeite met het organiseren. Dit leidt tot: snel afgeleid zijn, moeite hebben met details, veel slordigheidsfouten maken, niet luisteren, dingen niet afmaken, alles tegelijk doen, vergeetachtig zijn en dingen kwijt zijn.
Typerend is dat men zich wel korte tijd kan concentreren op zaken die men interessant vindt (tv, computer).

Over AD(H)D wordt wel gezegd: 'de rem staat uit'. Het is moeilijk het gedrag, maar ook de gedachten en de plannen in toom te houden. Er ontbreekt een filterfunctie van de hersenen. De problemen bij AD(H)D zijn levenslang aanwezig. Ze worden meestal voor het 7e jaar duidelijk, bij ADD kan dat wel eens moeilijker te zien zijn en op iets latere leeftijd pas problemen geven. Terugkijkend waren de klachten er wel voor het 7e jaar, maar niet zodanig dat het leidde tot disfunctioneren.

Bij borderline is de aandacht en concentratie meestal ongestoord. Wel kunnen deze functies tijdelijk verstoord raken. Bijvoorbeeld als er tevens een depressie is of als andere symptomen (zoals angst of dissociatie) de overhand nemen. Er is nooit een levenslange en continue verstoring van de aandacht en concentratie.

AD(H)D kan ook tot andere klachten leiden. Daarin zit wel een overlap met de borderline persoonlijkheidsstoornis. Zo komen bij beiden woedebuien, verslavingsproblemen, stemmingswisselingen, depressiviteit en relatie en/of werkproblemen voor. Als je echter al deze klachten stuk voor stuk gaat bekijken dan zijn er verschillen. Die liggen in de kern van de problematiek.

De kern van de AD(H)D-problematiek is (zoals net gezegd) het aandachtsprobleem. Kernaspecten van de borderlinestoornis zijn de heftige verlatingsangst en de neiging tot zwart-wit denken onder spanning. Een voorbeeld: een woedebui bij iemand met AD(H)D wordt bijvoorbeeld uitgelokt door het feit dat diegene gestoord wordt in zijn activiteit. Een woedebui bij iemand met een borderline persoonlijkheidsstoornis kan bijvoorbeeld worden uitgelokt door de gevoeligheid voor afwijzing en/of verlating. Deze woedebui zal dus altijd in een relationele context plaatsvinden.

Depressiviteit bij iemand met AD(H)D zal vaak komen doordat diegene steeds weer in de problemen komt met het functioneren op school / in studie / op het werk / in een relatie (veel ruzies over het vergeten van afspraken of over slordigheid) / etc. Depressiviteit bij iemand met een borderline persoonlijkheidsstoornis zal vaker te maken hebben met een chronisch gevoel van leegte, identiteitsproblemen, trauma's etc.Dit over de verschillen. Het komt ook voor dat mensen zowel AD(H)D als een borderline persoonlijkheidsstoornis hebben.

Deze vraag werd beantwoord door: Nannet Buitelaar - 2005 - voor SADD.NL

Nannet Buitelaar is psychiater en groepspsychotherapeut. Zij is
momenteel werkzaam bij de Waag Utrecht, polikliniek voor forensische
psychiatrie. Zij is sinds 1999 gespecialiseerd in de diagnostiek en
behandeling van ADHD bij volwassenen, was voorzitter van de werkgroep die het zorgprogramma ADHD bij volwassenen voor de regio Utrecht heeft geschreven en heeft dit zorgprogramma in de regio Utrecht geïmplementeerd. Ze heeft bij Altrecht: Centrum ADHD opgericht, Voor het Netwerk ADHD bij volwassenen is zij netwerkspecialist. Zij is redacteur en medeoprichter van een website over persoonlijkheidsstoornissen www.moeilijkemensen.nl en lid van de Concerta advisory board (Janssen-Cilag).